fbpx

Rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy jest jednym z najczęstszych nowotworów występujących u kobiet. Jedną z przyczyn wysokiej śmiertelności z powodu raka szyjki macicy jest brak działań profilaktycznych. Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia każda kobieta w wieku od 21 lat powinna odbywać profilaktyczną wizytę kontrolną u ginekologa raz w roku.

HPV, human papilloma virus

HPV to wirus brodawczaka ludzkiego, który występuje powszechnie. Znamy ponad 120 jego odmian, z czego większość nie powoduje objawów, a zakażenie nimi mija samoistnie. Niektóre typy wirusa prowadzą jednak do rozwoju raka szyjki macicy.

Za prawie 100% przypadków raka szyjki macicy odpowiedzialna jest przewlekła infekcja wysokoonkogennym typem HPV.

Jak często występuje rak szyjki macicy?

Rak szyjki macicy jest w Polsce 7 pod względem częstości występowania (na świecie – 2) nowotworem złośliwym kobiet (po raku piersi, płuc, nowotworach skóry, endometrium, jelita grubego i jajnika). W Polsce śmiertelność z jego powodu jest o ok. 70% wyższa niż średnia w krajach Unii Europejskiej. Jedną z przyczyn tak wysokiej śmiertelności jest brak systematycznej profilaktyki i wynikająca z niej zbyt późna diagnoza. Około 60% kobiet zapada na tę chorobę w 45-64 roku życia, co druga z nich umiera.

Jednocześnie rak szyjki macicy jest jednym z nowotworów złośliwych, przed którym stosunkowo łatwo się ustrzec, przede wszystkim dzięki okresowym badaniom profilaktycznym oraz szczepieniu wykonanemu w odpowiednim wieku.

Objawy raka szyjki macicy

Wczesny rak szyjki macicy zazwyczaj nie daje żadnych objawów, dlatego tak ważne jest regularne przeprowadzanie badania profilaktycznego.

W stadiach bardziej zaawansowanych mogą pojawić się krwiste plamienia – samoistne lub po stosunku, obfite, często cuchnące upławy, bóle podczas stosunku lub bez wyraźnej przyczyny w podbrzuszu. Istotne, że te objawy zazwyczaj pojawiają się dopiero w zaawansowanych stadiach choroby.

Przyczyny zachorowania

Prawie wszystkie przypadki raka szyjki macicy wywołuje zakażenie komórek nabłonka szyjki macicy wirusem brodawczaka ludzkiego (human papilloma virus, HPV). Zakażenie jest bezobjawowe, dochodzi do niego przede wszystkim drogą płciową. W przeważającej większości przypadków organizm kobiety sam usuwa wirusa, jednak u pewnego odsetka przypadków następuje zakażenie przetrwałe. Oznacza to, że wirus zajmuje na stałe komórki nabłonka szyjki macicy, co może skutkować ich dysplazją, a niekiedy zezłośliwieniem i rozwojem raka. Infekcji HPV nie można wyleczyć. Jednym z największych osiągnięć onkologii ostatnich lat jest wprowadzenie szczepionki przeciwko HPV. Zmniejsza ona ryzyko infekcji tym wirusem o ponad 75%, jest łatwo dostępna i bezpieczna.

Ryzyko raka szyjki macicy zwiększają: infekcja HIV, palenie papierosów, doustna antykoncepcja stosowana przez długi czas (ponad 5 lat), duża liczba partnerów seksualnych, duża liczba porodów (więcej niż 3). Co istotne, nie stwierdza się rodzinnej predyspozycji do występowania raka szyjki macicy.

Profilaktyka raka szyjki macicy

Zgodnie z polskim programem badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy należy rozpocząć w 25 roku życia, przeprowadzając do 59 roku życia co 3 lata badanie cytologiczne. Jednak cytologia nie jest badaniem doskonałym – jej czułość w najlepszych ośrodkach to 65-70%. Oznacza to, że co czwarty wynik nie jest wiarygodny. Ponieważ za prawie 100% przypadków raka szyjki macicy odpowiada infekcja HPV, w niektórych krajach zmieniono zasady prowadzenia badań przesiewowych i wprowadzono test wykrywający obecność zakażenia (jeśli wynik jest ujemny, test wykonuje się co 5 lat).

Więcej o zasadach wykonywania badań profilaktycznych przeczytasz w kolejnym artykule.

Niestety, tylko 20% Polek regularnie wykonuje badanie profilaktyczne w kierunku raka szyjki macicy.

Niebiesko-biała wstążeczka jest symbolem walki z rakiem szyjki macicy.

 
lek. Tomasz Gruziel, specjalista medycyny rodzinnej
Źródło:
Medycyna Praktyczna dla Pacjentów. Dostęp: 6 listopada 2019.
Rakoobrona. Dostęp: 6 listopada 2019.
Rynek Zdrowia. Dostęp: 6 listopada 2019.
 

 

 

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *